EGE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ

ALMAN DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ

TR DE

Prof. Dr. Nergis Pamukoğlu Daş

"Topographien der Moderne : Literarische Städtebilder und Bilder des Selbstverständnisses. Paris  Berlin  Istanbul."

Kitap Özeti

"Topographien der Moderne : Literarische Städtebilder und Bilder des Selbstverständnisses. Paris  Berlin  Istanbul."

Modernizmin topografyaları başlığında, modernleşme hareketinin mekanı olarak şehirlerin edebi yazılarda ortaya çıkan imgeleri ile öznenin kendisini anlamaya dönük kurduğu imgeleri ele alınır bu çalışmada. Kültürbilimsel açıyla yönelen bu edebiyatbilimsel incelemenin çıkış noktasını Orhan Pamuk’un “İstanbul. Hatıralar ve Şehir” adlı kitabında izini sürdüğü İstanbul imgesi teşkil etmektedir.

Bu bağlamda Pamuk’un metnindeki temel kavramlar olan hüzün ve melankoli, batılılaşma/modernleşme hareketiyle bağlantılı ve ben ile öteki, hafıza ile mekan, öznenin algı ile ifade biçimleri gibi temaların kesiştiği kavramlardır. Bu temalara, modernizm, melankoli ve imge arasındaki ilişkiye, alegori kavramı ve öznenin kendine yabacılaşması konusu üzerinden ışık tutan Walter Benjamin’in modernizm kuramı çerçevesinde bir yaklaşım sergilenir. Bu yaklaşım doğrultusunda Ahmet Hamdi Tanpınar’ın “Beş Şehir” adlı kitabındaki İstanbul metni incelenir.

Schreiben mit dem unerzogenen Blick. Zum Verhältnis von Weiblichkeit und Tod anhand Erica Pedrettis Roman "Valerie oder das unerzogene Auge" 

Kitap Özeti

Schreiben mit dem unerzogenen Blick. Zum Verhältnis von Weiblichkeit und Tod anhand Erica Pedrettis Roman "Valerie oder das unerzogene Auge" 

Batı kültür geleneğinde kadın ve ölüm kavramları arasındaki ilişkiye odaklanan çalışma, bu ilişkiye sanat yaratım süreci açısından yaklaşır ve

bir kadın yazar için bu sürecin yazınsal tezahürlerini izler. Sanat yaratım sürecinde kadın ve ölüm konusu kuramsal zeminde Walter Benjamin ile Edgar Allan Poe’nun yaklaşımları bağlamında tartışılır. Buna göre kadın bedeninin gerek tema gerek dil ve ifade düzeyinde simgeye dönüştürülerek yok edilmesi, batı kültür geleneğinin işleyiş biçimin temelini teşkil etmektedir.

İsviçreli kadın yazar Erica Pedretti’nin bir ressamın modelliğini yapan ve ölümcül bir hastalığa yakalanmış olan bir kadının iç dünyasını konu alan “Valerie oder das unerzogene Auge” adlı romanı, kadın bedeninin bu işlevinin nasıl tezahür ettiği sorusu doğrultusunda bir okumayla incelenir. Ortaya çıkan, hem metin ekseninde hem de yazar açısından bu sürecin özellikle dil, anlatım biçimi ve biçem bakımından kırılarak tersine çevrildiğidir.

Yücel Aksan; Nergis Pamukoğlu - Daş: In Memoriam. Prof. Dr. Ihsan Sarı. Ege Üniversitesi Yayınları. Edebiyat Fakültesi Yayın No: 192. İzmir 2016. 

Kitap Özeti

Yücel Aksan; Nergis Pamukoğlu - Daş: In Memoriam. Prof. Dr. Ihsan Sarı. Ege Üniversitesi Yayınları. Edebiyat Fakültesi Yayın No: 192. İzmir 2016. 

Prof. Dr. Yadigar Eğit

"Deixis und Anaphora. Zur Verwendung der deiktischen und anaphorischen Ausdrücke im Deutschen und Türkischen."

Kitap Özeti

"Deixis und Anaphora. Zur Verwendung der deiktischen und anaphorischen Ausdrücke im Deutschen und Türkischen."

İşaret sözcükleri ve kullanım alanları modern dilbilimin en çok tartışılan konularından birisidir. Bu sözcükler dil içerisinde yer, zaman ve kişiyi işaret edecek şekilde kullanılmaktadırlar. Bu araştırmanın temelinde modern işaret sözcüğü araştırmaları, özellikle de Karl Bühler’in “Dil Kuramı” çıkış noktası olarak alınmıştır.  Çalışmanın ilk bölümünde işaret sözcükleri sisteminin temel yapı ve unsurları incelendiği gibi, bu sözcüklerin belirli bir dil sistemi içerisinde Bühler’in dil kuramına göre kullanımları da gösterilmeye çalışılmıştır. İkinci ve üçüncü bölümde ise Türkçe ve Almancadaki “artgönderim” ve “öngönderim”lerin kullanım özellikleriyle birlikte, işaret sözcüklerinin de farklı kullanımları ele alınmıştır.

"Höflichkeit und Höflichkeitsformen. Überlegungen am Beispiel des Stereotyps “Entschuldigungen” im Deutschen und Türkischen."

Kitap Özeti

"Höflichkeit und Höflichkeitsformen. Überlegungen am Beispiel des Stereotyps “Entschuldigungen” im Deutschen und Türkischen."

Kültürlerarası iletişimin en önemli unsurlarından birisi nezaket sözleridir. Nezaket sözleriyle sosyal kavramlar dil sistemi içerisinde belirli bir yer edinmişlerdir, başka bir deyişle; sözlü ve sözlü olmayan nezaket kuralları çerçevesinde kültürel davranış normları ortaya çıkarlar. Bu olgu her kültürde olduğu gibi “Alman” ve “Türk” kültürü için de geçerlidir. Bu çalışma günlük hayatta sıklıkla karşılaşılan ve günlük kültüre özgü durumlara bağlı olan özür dileme şekillerini toplumdilbilimsel bir bakış açısıyla incelemektedir. Çalışmanın amacı Almanların ve Türklerin kültürlerarası karşılıklı anlaşmasına katkı sağlamaktır. Araştırmada dilbilimsel bir yaklaşımla Almancadaki ve Türkçedeki nezaket ve özür dileme kuralları, bunların günlük hayattaki kullanım şekilleri, sosyal kurallarla uyumları dilsel ve sosyal açıdan ele alınmış ve karşılaştırmalı olarak incelenmeye çalışılmıştır.

Doç. Dr. Yücel Aksan

"Die Verortung des Lebens. Else Lasker-Schülers Die Nächte der Tino von Bagdat und Prinz Jussuf von Theben." Ege Üniversitesi Yayınları, No:176  Genişletilmiş 2. Baskı. Izmir 2015 

Kitap Özeti

"Die Verortung des Lebens. Else Lasker-Schülers Die Nächte der Tino von Bagdat und Prinz Jussuf von Theben." Ege Üniversitesi Yayınları, No:176  Genişletilmiş 2. Baskı. Izmir 2015 

"Die Menschenliebe im Dichtwerk Gertrud von le Forts nach ihrer Umwandlung"

Kitap Özeti

"Die Menschenliebe im Dichtwerk Gertrud von le Forts nach ihrer Umwandlung"

Henüz çocuk yaşta iken edebiyat dünyasına adım atan yazar Gertrud von le Fort her zaman insanların birbirini içtenlikle sevdiği bir dünyanın hayalini kurmuştur.  Bu çalışma “İnsan Sevgisi” motifinin Gertrud von le Fort’un yazın sanatının ikinci evresine ait eserlerinde, özellikle katolizme geçmesiyle birlikte, nasıl tasvir edildiğini konu almaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde “İnsan Sevgisi” kavramının açıklaması ve edebiyattaki tarihsel gelişimi, edebiyat dünyasından farklı temsilcilerinin bakış açısıyla anlatılmaya çalışılırken, “Hayattan Kesitler” başlıklı ikinci bölümde, yazarın ailesinden gelen ruhsal mirası, üniversite yaşamı ve bu dönemin edebi yaratıcılığındaki sonuçlarının altı çizilmektedir. Çalışmanın son bölümünde bu motif “Anne Sevgisi” ve “Kadın ve Erkek Arasındaki Sevgi” olmak üzere iki  gruba ayrılarak, bunların Gertrud von le Fort’un “Das Gericht des Meres”, “Die Verfremdete”, “Die Unschuldigen, “Der Dom”, “Plus Ultra”, “Die Frau des Pilatus”,  “Die Tochter Jephthas” gibi eserlerinde hangi bağlamda ve nasıl kullanıldığına değinilmektedir.

Yücel Aksan; Nergis Pamukoğlu - Daş: In Memoriam. Prof. Dr. Ihsan Sarı. Ege Üniversitesi Yayınları. Edebiyat Fakültesi Yayın No: 192. İzmir 2016. 

Kitap Özeti

 Yücel Aksan; Nergis Pamukoğlu - Daş: In Memoriam. Prof. Dr. Ihsan Sarı. Ege Üniversitesi Yayınları. Edebiyat Fakültesi Yayın No: 192. İzmir 2016. 

Doç. Dr. Saniye Uysal Ünalan

"Interkulturelle Begegnungsräume. Neue Identitätskonstruktionen in der türkisch-deutschen Gegenwartsliteratur"

Studien zur deutsch-türkischen Gegenwartsliteratur, Band 5. Königshausen&Neumann, 2013

Kitap Özeti

"Interkulturelle Begegnungsräume. Neue Identitätskonstruktionen in der türkisch-deutschen Gegenwartsliteratur"

Studien zur deutsch-türkischen Gegenwartsliteratur, Band 5. Königshausen&Neumann, 2013

Mythenrezeption als Weiblichkeitskonstruktion. Mythologische Geschlechterdiskurse in der deutschsprachigen Literatur des 20. Jahrhunderts.

Kitap Özeti

Mythenrezeption als Weiblichkeitskonstruktion. Mythologische Geschlechterdiskurse in der deutschsprachigen Literatur des 20. Jahrhunderts.

Bu çalışma edebi mit alımlaması konusunu gender perspektifinden ele alarak (alımlanan) mitlerin söylemsel ve performatif potansiyelini ön plana çıkarmaktadır. Mitler ile toplumsal cinsiyet söylemleri arasında var olan söylemsel bağlantılar, mitleri sistematik olarak kullanan ve mit alımlaması vasıtasıyla kadın imgeleri inşa eden metinler üzerinden gösterilmektedir. Bu doğrultuda Horkheimer/Adorno, Blumenberg ve Barthes’ın mitos kuramları ele alınarak, “mitos nedir” ve “mitos ne yapar” soruları üzerinde durulmaktadır. Mitleri kültür teorilerinin temeline yerleştiren Bachofen ve Freud’un metinleri de bu kapsamda tartışılmaktadır. Edebi mit alımlamasının cinsiyet farklılığı ve kadın imgelerinin oluşumu konularıyla doğrudan kesiştiği savı Hauptmann, Broch, Döblin, Nossack, Ransmayr ve Wolf gibi yazarların eserleri üzerinden incelenerek gösterilmektedir. Burada bilhassa Judith Butler, Michel Foucault ve Roland Barthes’ın sunmuş oldukları perspektiften yararlanılmaktadır.

Yrd. Doç. Dr. Funda Ülken

“Zur Verwendung der Fachsprache innerhalb der Wirtschaftsbeziehungen zwischen Deutschland und der Türkei”

Kitap Özeti

“Zur Verwendung der Fachsprache innerhalb der Wirtschaftsbeziehungen zwischen Deutschland und der Türkei”

Günlük konuşma dilinin dilbilgisi ve sözdizimi kuralları, meslek dilinin dilbilgisi ve sözdizimi kurallarının temelini oluşturmaktadır. Ancak meslek dili yazılı metne dönüştürüldüğünde farklı dilbilgisel ve sözdizimsel kurallar ortaya çıkmaktadır. Meslek dilinde yazılmış metinlerin dilsel yapısının daha bilimsel, kesin ve değişmez bir biçeme sahip olduğu hemen göze çarpar. Ancak bu biçem de farklı meslek alanlarına göre değişkenlik göstermektedir. Kitapta bu olgudan hareketle dilbilimsel ve çeviribilimsel açıdan iki dilde karşılaştırmalı olarak incelenebilecek bir konu ortaya konmaktadır. Kitapta karşılaştırmalı olarak Almanya ve Türkiye arasında ticaret alanında yapılan yazışmalarda meslek dilinin ne derece doğru kullanıldığı, iletilmek istenilenin ne ölçüde karşı tarafa ulaştığı incelenmiştir. Ayrıca uluslar arası ticaret alanında yapılan yazışmalarda iletişimde çeviri bağlamında aksaklığa neden olabilecek dilsel ve kültürel unsurlar tespit edilerek çözüm yolları önerilmektedir.

Arş. Gör. Gökçen Sarıçoban

"Zwischen Tradition und Moderne. Lebensvorstellungen und Wahrnehmungsweisen in Selim Özdoğans Roman 'Die Tochter des Schmieds'"

Kitap Özeti

"Zwischen Tradition und Moderne. Lebensvorstellungen und Wahrnehmungsweisen in Selim Özdoğans Roman 'Die Tochter des Schmieds'"

Arş. Gör. Hatice Deniz Canoğlu

Kanak Sprak versus Kiezdeutsch – Sprachverfall odersprachlicher Spezialfall?

Eine ethnolinguistische Untersuchung.

Kitap Özeti

Kanak Sprak versus Kiezdeutsch – Sprachverfall odersprachlicher Spezialfall?

Eine ethnolinguistische Untersuchung.

Bu çalışmanın amacı Türklerin Almanya’ya göç etmesiyle ortaya çıkan dil görüngüleri Kanak Dili ve Kiez Almancası’nı (varoş almancası) kültür aktarımı ışığında sosyal ve budundilbilimsel açıdan karşılaştırmalı olarak incelemektir. Çalışmada dil aktarımının aynı zamanda kültür aktarımı da olduğu savından yola çıkılarak dil, kültür ve etnik kimlik arasındaki bağlantı tartışılmış ve dilin kültür aktarımında önemli bir rol oynadığı saptanmıştır. Almanya’da yaşayan belli bir gruba mensup gençlerin kullandıkları dilin Türklerin Almanya’da sosyal açıdan gelişmesine paralel olarak zaman içerisinde değişerek olumlu yönde gelişme gösterdiği ve bu gelişmenin türklerin sosyal statülerini olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde Türk göçmen gençlerine özgü farklı dil değişkelerinin sosyal ve dilsel açıdan üç aşamalı bir gelişme gösterdikleri saptanmıştır. Birinci kuşak göçmenlerin kullandığı Misafir İşçi Almancası yerini ikinci kuşak göçmenler arasında medya aracığıyla yaygınlaşan Kanak Dili’ne bıraktığı ve Kiez Almancası’nın üçüncü kuşak Türk göçmen gençlerinin yanı sıra Alman gençleri ve diğer etnik kökenli gruplar arasında da yaygınlaşarak Alman toplumunda var olan göçmen kavramına yeni bir persfektif getirdiği ortaya konulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde Kanak Dili ve Kiez Almancası’nın farklı sistematik, stilistik, etnik, sosyal ve kültürel özellikleri karşılaştırılmış ve Kanak Dili’ne karşın Kiez Almancası’nın pozitif bir çağrışımı olduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın son bölümünü oluşturan üçüncü bölümünde Kiez Almancası’nın yapısal özellikleri örneklerle detaylı olarak incelenmiş ve bu dil görüngüsünün işlevleri ve dilsel-iletişimsel yapısı ele alınarak Standard-Almanca ile olan ilişkisi gösterilmiştir.

Doç. Dr. Yücel Aksan

Giyotindeki Son Kadın - Gertrud von le Fort

Gertrud von le Fort: Giyotindeki Son Kadın. Ege Üniversitesi Yayınları. Yayın No: 178. İzmir 2012. 

Prof. Dr. Yadigar Eğit

Heinrich Böll; Solgun Köpek

Heinrich Böll: „Solgun Köpek“. Can Yayınları, İstanbul 2002. Çeviren: Yadigar Eğit

Thomas Mann; Buddenbrooklar

Thomas Mann: "Buddenbrooklar", Can Yayınları, İstanbul, 2006

Heinrich Böll; Melek Sustu

Heinrich Böll: Solgun Köpek. Can Yayınları, İstanbul 2002.

Heinrich Böll: Melek Sustu, Can Yayınları, İstanbul 2004.

Thomas Mann: Buddenbrooklar, Can Yayınları, İstanbul, 2006

Prof. Dr. Nergis Pamukoğlu Daş

kader abdollah - gizli yazı

Kader Abdolah: Gizli Yazı. Ekber Ağa'nın Notları. İstiklal Yayınları. İstanbul 2006.